Ergenlik Depresyonu Hakkında Bilmemiz Gerekenler
Kendinizin veya tanıdığınız bir gencin depresyona sahip olabileceğini düşünüyorsanız doğru yerdesiniz. Günümüz toplumunda özellikle de gençlerin sıklıkla yaşadığı bir sorun: Ergen depresyonu Depresyon üzüntüden daha fazlasıdır. Depresyon, işlevsellik yeteneğinizi etkileyebilecek üzgün, boş veya sinirli ruh hâlleriyle ilişkili bir grup zihinsel sağlık bozukluğudur. Ergenlik yıllarınızda vücudunuz ve beyniniz birçok değişiklikten geçmektedir. Hormon seviyelerinizdeki değişiklikler ruh hâlinizi doğrudan etkileyebilir, insanlar arası ilişkiler ve sosyal kimlik hakkında büyük sorunlar ortaya çıkmaya başlayabilir. Her şey genç birey için zaman zaman biraz bunaltıcı gelebilir. Duygusal iniş çıkışlar yaşamak normaldir, ancak bunlar 2 hafta veya daha uzun sürüyorsa ve günlük yaşamınızı ciddi şekilde etkiliyorsa bu depresyon belirtisi olabilir.
Gençlerde depresyon ne kadar yaygındır?
Depresyon her yaşta ortaya çıkabilir. Ancak belirtiler genellikle gençlik yıllarında veya yetişkinliğin başlarında başlar. Ergenlerde depresyonun görülme oranı %4.7 olarak bildirilmiştir (Kashani, Carlson ve Beck, 1987). Depresyonun görülme sıklığı yaş, cinsiyet ve ekonomik düzey açısından gençlerde farklılık göstermektedir. Ülkemizdeki çocukların yaklaşık %2’sinde ve ergenlerin %5'inde majör depresif bozukluk görülür (Bodur ve Üneri, 2008; Kaye, Montgomery ve Munson 2002; Toros, 2002). Şimdi gelin hep birlikte ‘’Çocuk ve Ergenlik Dönemi Depresyonu’’nun (ÇED) belirtilerini inceleyelim.
Belirtiler Semptomların birçoğu benzer olmasına rağmen gençler depresyonu yetişkinlerden farklı şekilde deneyimleyebilirler. Yetişkinler genellikle üzüntü hissederken gençler daha sıklıkla şiddetli sinirlilik hissederler. Normal duyguların ve ruh hâli değişikliklerinin depresif dönemlerden farklı olduğunu kabul etmek de önemlidir. Depresyonun tanımlanması tedavinin ve durumu yönetmenin ilk adımıdır.
Gençlerde depresif dönem belirtileri sıklıkla şunları içerir:
Sık sık üzüntü veya ağlamaklı hissetmek
Her zamankinden daha sinirli, kızgın veya düşmanca hissetmek
Umutsuz hissetmek
Düşük benlik saygısı veya suçluluk duygusu
Düşük enerji Olağan faaliyetlerine olan ilgisini veya zevkini kaybetmek
Sürekli can sıkıntısı Aileden ve arkadaşlardan uzak durmak
Konsantre olma veya karar vermede zorluk
Düşük notlar veya okul performansı
Uyku problemi İlişkilerde veya iletişimde zorluk İştah veya kilodaki değişiklikler
Baş ağrısı veya karın ağrısı gibi sık görülen fiziksel şikâyetler
Kendine zarar verme veya intihara yönelik düşünceler veya eylemler
Depresyonla yaşayan gençler, sosyal ve akademik yaşamlarını sağlıklı sürdürmekte zorluk yaşayabilirler. Depresyonun ele alınması ve tedavi edilmesi, mevcut ve gelecekteki refahın iyileştirilmesi için önemlidir.
Nedenleri ve risk faktörleri
Depresif bozuklukların nadiren tek bir nedeni vardır.Araştırmalar depresyonun birçok faktör arasındaki etkileşimlerden kaynaklandığını öne sürüyor:
Genetik: Majör depresyonun aile geçmişini inceleyen araştırmalar, genel olarak duygulanım bozukluklarında olduğu gibi genetik bir bileşenin olduğunu öne sürüyor. Duygusal bozukluklar depresyon ve bipolar bozukluğu içerir.
Biyoloji: Dopamin, norepinefrin ve serotonin gibi beyin kimyasalları depresyonda rol oynar. Yapılan yeni araştırmalar sinir hücresi bağlantılarının, büyümesinin ve işleyişinin de önemli bir etkiye sahip olabileceğini öne sürüyor.Hipokampus, amigdala ve prefrontal korteks de dâhil olmak üzere beyin yapılarının tümü depresyonda da rol oynar.
Çevre: Olumsuz çocukluk deneyimleri veya çocukluk veya ergenlik dönemindeki sarsıntı öyküsü, depresyonla güçlü bir şekilde bağlantılıdır. Bu, fiziksel veya cinsel istismarı, ailede ölümü veya travmatik olayları içerebilir. Depresyona ilişkin diğer pek çok risk faktörü, gencin depresif dönem geçirme olasılığını artırabilir.
Bunlar şunları içerir:
Şiddetli yaşam stresi
Anksiyete gibi diğer zihinsel sağlık bozukluklar
Yoksulluk, ırk veya cinsiyetle ilgili olanlar da dâhil olmak üzere eşitsizlikler
Kayıp veya keder deneyimleri
Aile çatışması
Kronik hastalık
Taşınma veya ebeveynlerin boşanması gibi önemli yaşam değişiklikleri
Ergenler ne kadar çok risk faktörüyle karşılaşırsa ruh sağlıkları üzerindeki potansiyel etki de o kadar büyük olur. Gençler için toplumdan, arkadaşlardan, aileden ve medyadan gelen baskılar onların ruh sağlığı sorunları riskini artırabilir. Beden imajı, görünüm, cinsiyet kimliği ve cinsel kimlikle ilgili sorunlar gelişmekte olan gençlerde yaygındır ve depresyona olumsuz katkıda bulunabilir.